Czym jest empatia? To zdolność współodczuwania, wrażliwość i umiejętność postawienia się w sytuacji drugiej osoby. To niezwykle ważna cecha, która ma ogromne znaczenie na różnych płaszczyznach życia – niezależnie od wieku czy okoliczności. Przykłady? Życie dostarcza ich każdego dnia.
Weźmy relację uczeń–nauczyciel. Podejście nauczyciela może diametralnie wpłynąć na to, czy dziecko będzie czuło strach przed lekcją, czy będzie na nią przychodzić z radością. Nauczyciel ma ogromną moc. Jednym słowem może sprawić, że dziecko straci wiarę we własne możliwości, zacznie się bać pytać i stanie się wycofane. Z kolei inny nauczyciel, ucząc tego samego przedmiotu, może wzmacniać poczucie wartości ucznia, wspierać go i cierpliwie wyjaśniać, rozumiejąc indywidualny rozwój każdego dziecka. Ale co, jeśli dziecko już wcześniej zostało skrzywdzone? Czy nauczyciel będzie miał empatię i cierpliwość, by odbudować zaufanie i pokonać istniejący już strach? Postawa pełna zrozumienia i wsparcia może odmienić takie trudne sytuacje. Empatia daje poczucie bezpieczeństwa.
Inny przykład: lekarz i pacjent. Dorosły człowiek (może być również rodzic z dzieckiem) idzie na badanie rezonansem magnetycznym. Mimo że wie, jak wygląda to badanie, odczuwa stres i dyskomfort. Wchodząc do sali, spotyka radiologa, który sucho informuje o procedurze, każe położyć się na zimnym podłożu rezonansu, zakłada luźne słuchawki, które nie tłumią głośnych dźwięków rezonansu a następnie informuje, żeby w razie potrzeby nacisnąć przycisk alarmowy. Badanie zaczyna się, ale hałas w rezonansie potęguje stres, a pacjent po wszystkim ma więcej pytań i obaw. Po badaniu pacjent, chce wyrazić swoje wątpliwości dotyczące konieczności zastosowania kontrastu, jednak lekarz przerywa rozmowę, stwierdza, że badanie bez kontrastu nie ma sensu, i wychodzi. Zostawiony sam sobie pacjent czuje się jeszcze bardziej zagubiony i zdany wyłącznie na własne zasoby.
Inna sytuacja, to samo badanie, ale tym razem inny lekarz. Zestresowanego pacjenta wita pogodna Pani doktor, która wchodzi w relację z pacjentem, tłumaczy procedurę i zadaje pytania, aby lepiej zrozumieć obawy osoby która zostanie poddana badaniu. Jeśli pacjent wspomina o strachu przed kontrastem, powikłaniami lub igłami, lekarz z uwagą słucha i bez oceniania wyjaśnia wszelkie wątpliwości. Tym razem podłoże rezonansu nie jest zimne, jest dość miękkie. Pacjent ma możliwość przykrycia się kocem, a słuchawki są starannie założone, by maksymalnie wygłuszyć hałas. Dzięki troskliwemu podejściu pacjent czuje się zaopiekowany, co pozwala jego organizmowi wyciszyć się. Takie zachowanie lekarza – pełne empatii – może całkowicie odmienić doświadczenie pacjenta. Poczuć się bezpiecznie.
Przykładów, gdzie empatia odgrywa kluczową rolę, jest tyle, ile ludzi na świecie – w szkole, szpitalu, przychodni czy sklepie. Empatia to niezwykła cecha, która wzmacnia nasze człowieczeństwo. To ona daje poczucie bezpieczeństwa, które według piramidy potrzeb Abrahama Maslowa znajduje się zaraz po potrzebach fizjologicznych.
Poczucie bezpieczeństwa jest jedną z najważniejszych wartości w życiu człowieka. Dlatego bądźmy empatyczni. To ma ogromne znaczenie.